Hayvanları Koruma Kanunu

5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (Tam Metin ve Güncel Düzenlemeler)

Bu Kanunun amacı; hayvanların rahat yaşamlarını ve onlara iyi ve uygun muamele edilmesini temin etmek, acı, ıstırap ve eziyet çekmelerine karşı en iyi şekilde korunmalarını ve her türlü mağduriyetlerinin önlenmesini sağlamaktır.

BİRİNCİ KISIM: Genel Hükümler

Temel Tanımlar (Madde 3)

• Ev Hayvanı: Gerçek veya tüzel kişiler tarafından evde, iş yerlerinde ya da arazisinde özel ilgi ve refakat amacıyla muhafaza edilen, sorumluluğu sahiplerince üstlenilen hayvanlardır.
• Sahipsiz Hayvan: Barınacak yeri olmayan, sahibi veya koruyucusunun denetimi dışında bulunan evcil hayvanlardır.
• Rehabilitasyon: Sahipsiz hayvanların tedavi, aşılama, kısırlaştırma ve dijital kimliklendirme (mikroçip) işlemlerini kapsar.

Temel İlkeler (Madde 4)

Hayvanların korunmasına ilişkin temel prensipler şunlardır:

• Bütün hayvanlar eşit doğar ve yaşama hakkına sahiptir.
• Sahipsiz hayvanların da sahipli hayvanlar gibi yaşamları desteklenmelidir.
• Dijital Kimliklendirme: Kedi ve köpek sahipleri, hayvanlarını dijital yöntemlerle kayıt altına aldırmakla yükümlüdür.
• Kısırlaştırma: Kontrolsüz üremeyi önlemek amacıyla toplu alanlarda bakılan hayvanların kısırlaştırılması esastır.

İKİNCİ KISIM: Koruma Tedbirleri ve Yasaklar

Sorumluluklar ve Bakım (Madde 5-6)

Bir hayvanı sahiplenen kişi, onun etolojik (türe özgü davranış) ihtiyaçlarını karşılamak, sağlığına dikkat etmek ve çevreye verebileceği zararları önlemekle yükümlüdür. Ticari amaç güdülmeden bakılan ev hayvanları, sahibinin borcundan dolayı haczedilemez.

Yasak Müdahaleler (Madde 8)

Aşağıdaki işlemler kesinlikle yasaktır:

• Hayvanın dış görünüşünü değiştirmeye yönelik (kuyruk/kulak kesimi, ses teli alınması, tırnak sökülmesi) cerrahi müdahaleler.
• Tıbbi amaç dışı hormon, ilaç veya doping uygulamaları.
• Hayvan deneylerinin etik kurul izni olmaksızın yapılması.

Genel Yasaklar (Madde 14)

Kanun kapsamında cezai işlem gerektiren bazı yasaklar şunlardır:

• Hayvanlara kasıtlı kötü davranmak, aç-susuz bırakmak, fiziksel/psikolojik acı çektirmek.
• Hayvanları güçlerini aşan işlere zorlamak.
• On altı yaşından küçüklere hayvan satmak.
• Hayvanlara cinsel saldırıda bulunmak veya tecavüz etmek.
• Ev hayvanını terk etmek (Sokağa bırakmak).

ÜÇÜNCÜ KISIM: Hayvan Koruma Yönetimi

Mahallî Hayvan Koruma Kurulları (Madde 15-16)

Her ilde Vali başkanlığında toplanan bu kurullar; yerel yönetimler, baro temsilcileri, veteriner hekimler odası ve gönüllü kuruluşlarla eşgüdüm sağlayarak hayvanların korunmasına yönelik yıllık planlar hazırlar.

Mikroçip ve Kayıt

Eğitim Sertifikaları

Bakım Ürünleri

DÖRDÜNCÜ KISIM: Cezai Hükümler

İdari ve Adli Cezalar (Madde 28 - 28/A)

BEŞİNCİ KISIM: Çeşitli ve Son Hükümler

Belediyelerin Sorumluluğu (Ek Madde 1)

Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu 25.000'i aşan ilçe belediyeleri, sahipsiz hayvanların rehabilitasyonu için hayvan bakımevleri kurmakla yükümlüdür. Rehabilitasyon süreci tamamlanan hayvanların, öncelikle alındıkları ortama bırakılmaları esastır.

Sirk ve Yunus Parkları Yasağı (Ek Madde 2)

Bu kanunla birlikte yeni kara ve su sirkleri ile yunus parklarının kurulması yasaklanmıştır. Mevcut işletmeler kapasite artırımı yapamaz ve 10 yılın sonunda faaliyetlerine son verirler.