Köpeklerde Uyuz

Köpeklerde Sarkoptik Uyuz: Belirtiler, Nedenler ve Tedavi Yöntemleri

Köpek uyuzları (sarkoptik uyuz), bilinen en eski ve en bulaşıcı deri hastalıklarından biridir. Sarcoptes scabiei var. canis adlı mikroskobik akarların neden olduğu bu hastalık, mevsime bağlı kalmaksızın her yaştaki köpekte görülebilir. Akarlar derinin altına tüneller açarak yaşar ve köpeğin bağışıklık sisteminin aşırı duyarlılık göstermesine, dolayısıyla şiddetli kaşıntıya yol açar. Kuluçka süresi temas sonrası 10 günden 8 haftaya kadar değişebilir.

Köpeklerde Uyuz Belirtileri Nelerdir?

Sarkoptik uyuzun en belirgin işareti ani ve durdurulamaz kaşıntı nöbetleridir. Tedavi edilmediğinde tablo ağırlaşarak şu semptomlara neden olur:

• Ciltte yoğun kızarıklık, döküntü ve iltihaplanma.
• Özellikle dirseklerde, bacaklarda ve karın bölgesinde başlayan tüy dökülmesi (alopesi).
• Kaşımaya bağlı kanamalar ve kabuklanan yaralar.
• Derinin hasar nedeniyle kalınlaşması ve enfeksiyona bağlı ağır koku.
• İleri vakalarda iştah kaybı ve hızlı kilo verme.

Bulaşma Yolları ve Yaşam Döngüsü

Uyuz akarları, enfekte köpeklerle doğrudan temasın yanı sıra tilki ve çakal gibi yabani konakçılardan da bulaşabilir. Ayrıca ortak kullanılan köpek tarak ve fırçaları, enfekte hayvanın yattığı yataklar veya yaşam alanları dolaylı bulaşma yollarıdır. Akarlar insanlara da bulaşabilir; insan derisinde üreyemeseler de yaklaşık 5 gün süren şiddetli bir kaşıntıya sebep olurlar.

Köpeklerde Uyuz Teşhisi ve Ayrıcı Tanı

Veteriner hekimler kesin tanı için genellikle derin deri kazıntısı alarak mikroskop altında akar veya yumurta ararlar. Ancak akarların her zaman kazıntıda görülmemesi uyuz ihtimalini ortadan kaldırmaz. Bu süreçte gıda alerjileri, pire dermatiti ve mantar enfeksiyonları gibi benzer belirtiler gösteren hastalıklarla ayırıcı tanı yapılması kritiktir.

Tedavi Protokolü ve Bakım Önerileri

Uyuz tedavisi sabır gerektiren ve genellikle 6 haftaya kadar uzayabilen bir süreçtir:

• Topikal Tedaviler: İlaçlı şampuanlar, akar önleyici damlalar (selamektin, fipronil vb.) ve daldırma banyoları.
• Oral ve Enjeksiyon Tedavisi: Yeni nesil oral tabletler (afoxolaner, fluralaner) ve hekimin gerekli gördüğü enjeksiyonlar.
• Hijyen: Köpeğin yatağı ve oyuncakları dezenfekte edilmeli veya yenisiyle değiştirilmelidir.
• Beslenme Desteği: Vücut direncinin artması için bu dönemde süper premium kuru köpek mamaları ile beslenme, iyileşme hızını artırır.

Sıkça Sorulan Sorular